Sermaye Piyasası Araçları 1
Kamu Borçlanma Araçları ve DİBS Sistemi (Kamu finansmanı, ihraç yöntemleri, vergi, getiri eğrisi)
Bu bölümde devlet iç borçlanma senetleri (DİBS), ihraç yöntemleri, kamu finansmanı, vergi uygulamaları ve getiri eğrisi detaylı şekilde ele alınmaktadır.
Konu İçeriği
Kamu Borçlanma Araçları ve DİBS Sistemi
Devletin finansman ihtiyacını karşılamak için ihraç ettiği borçlanma araçları, sermaye piyasalarının en temel ve en güvenli araçları arasında yer alır. Bu bölümde DİBS sistemi tüm yönleriyle ele alınmaktadır.
Devlet borçlanır → yatırımcı faiz alır
1) Kamu Borçlanma Araçları Nedir?
Kamu borçlanma araçları, devletin bütçe açığını finanse etmek amacıyla ihraç ettiği borçlanma senetleridir.
Türkiye’de bu araçlar genellikle Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından ihraç edilir.
2) DİBS (Devlet İç Borçlanma Senetleri)
DİBS, devletin iç piyasadan borçlanmak için ihraç ettiği menkul kıymetlerdir.
- En düşük riskli araçlardan biridir
- Faiz getirisi sağlar
- Likiditesi yüksektir
DİBS = devlet borçlanma aracı (ortaklık değil!)
3) DİBS Türleri
a) Hazine Bonosu
- Kısa vadeli (1 yıldan kısa)
- İskontolu ihraç edilir
b) Devlet Tahvili
- Uzun vadeli (1 yıldan uzun)
- Kuponlu veya kuponsuz olabilir
c) Değişken Faizli Tahvil
Faiz oranı belirli dönemlerde güncellenir
d) Enflasyona Endeksli Tahvil
TÜFE’ye bağlı getiri sağlar
4) İhraç Yöntemleri
a) İhale Yöntemi
Devlet borçlanmasının en yaygın yöntemidir.
- Rekabetçi teklif
- Rekabetçi olmayan teklif
b) Doğrudan Satış
Belirli yatırımcılara doğrudan satış yapılır.
En yaygın yöntem = İHALE
5) Getiri Kavramı
Getiri, yatırımcının elde ettiği kazancı ifade eder.
- Faiz geliri
- Fiyat kazancı
İskontolu tahvillerde getiri fiyat farkından gelir.
6) Getiri Eğrisi (Yield Curve)
Farklı vadelerdeki faiz oranlarının grafiksel gösterimidir.
- Normal eğri → uzun vade yüksek faiz
- Ters eğri → kriz sinyali
7) Vergilendirme
DİBS gelirleri belirli oranlarda stopaja tabidir.
- Faiz gelirleri
- Alım-satım kazancı
8) Riskler
- Faiz riski
- Enflasyon riski
- Likidite riski
GENEL ÖZET
- DİBS = devlet borçlanma aracı
- Hazine bonosu kısa vadeli
- Tahvil uzun vadeli
- İhale yöntemi temel yöntem
- Getiri eğrisi ekonomik gösterge
Öğrenim Hedefleri
- DİBS sistemini öğrenmek
- İhale mantığını anlamak
- Getiri eğrisini yorumlamak
- Vergi yapısını kavramak
Önemli Notlar
EN KRİTİK: Bono = kısa, tahvil = uzun
EN KRİTİK: Getiri eğrisi yorum sorusu gelir
Bu Konudaki Tüm Sorular
Aşağıda, ilgili konuya ait veritabanında kayıtlı tüm aktif sorular listelenmektedir.