Altman Z-Score Hesaplama Aracı (Finansal Sıkıntı / İflas Riski) + Otomatik Yorumlar
Bu sayfa iki bölümden oluşur: (1) üstte hesaplayıcı, (2) altta detaylı rehber.
Hesaplayıcı; seçtiğiniz modele göre Altman Z-Score’u otomatik hesaplar, bileşenleri (X1–X5) ayrı ayrı gösterir
ve sonucu çok basit bir dille yorumlar.
Not: Z-Score bir “erken uyarı” aracıdır. Tek başına hüküm vermez;
sektör, enflasyon muhasebesi, tek seferlik kalemler ve finansal raporlama kalitesi ayrıca değerlendirilmelidir.
Kısa fikir: Z-Score “Şirket zorlanıyor mu?” sorusuna hızlı cevap arar.
Likidite, birikmiş kârlılık, varlık kârlılığı, sermaye yapısı ve devir hızı tek skora iner.
Hızlı Hesaplayıcı: Altman Z-Score (Z / Z’ / Z’’)
TR sayı formatı desteklenir: 1.150.000, 1.150.000,50.
Bu sayfada veri girişi tamamen manuel yapılır.
Not: Excel/CSV’den içeri aktarma (veri çekme) kaldırılmıştır. Ancak Excel’e dışa aktarma devam eder.
Bu araç ne yapıyor? (Basit anlatım)
Siz birkaç temel bilanço/gelir tablosu kalemini giriyorsunuz.
Sistem önce bunlardan X1–X5 oranlarını üretir, sonra seçtiğiniz modele göre Z-Score hesaplar.
Sonra da şöyle der: “Bu şirketin finansal tamponu güçlü mü, zayıf mı?”
Z-Score yüksekse: Genel olarak daha “rahat” bir finansal görünüm.
Z-Score düşükse: “Finansal sıkıntı” ihtimali artıyor olabilir. Nedenini X bileşenlerinde ararız.
En değerli kısım: “Sadece skor değil”, neden düşük/yüksek çıktığını basit dille anlatır.
Mini uyarı: Banka/finans kuruluşlarında Z-Score genellikle uygun değildir (bilanço yapısı farklıdır).
Holding/tek seferlik gelirlerin yoğun olduğu şirketlerde de yorum daha dikkatli yapılmalıdır.
1) Model ve Genel Ayarlar
Model seçimi formülü ve eşikleri değiştirir.
Kalemleri aynı para biriminde giriniz.
Sadece ekrandaki yazımı değiştirir.
Rapor ve Excel çıktısında görünür.
Not: Bu sürümde Excel/CSV’den içeri aktarma kaldırılmıştır. “Excel Olarak Dışa Aktar” butonu aktiftir.
2) Şirket / Müşteri Kimliği (Opsiyonel)
Takip amaçlıdır; çıktıda görünür.
Model seçimini değiştirmez; rapor notudur.
Sizin iç notunuz; Excel’e aynen yazılır.
Bu sayfada veri girişi sadece manuel yapılır.
Z-Score—Bölge—Özet—
İpucu: Aşağıda veri girildikçe skor ve yorumlar otomatik güncellenir.
3) Veri Girişi (Bilanço / Gelir Tablosu Kalemleri)
A) Likidite (X1 için)›Tıklayın, açılır
Bilanço: Dönen Varlıklar (toplam).
Bilanço: Kısa Vadeli Yükümlülükler (toplam).
Bilanço: Aktif Toplamı.
Basit yorum: Dönen varlıklar kısa vadeli borçlardan ne kadar fazlaysa şirket “kısa vadede nefes” alır.
B) Birikmiş Kârlılık (X2 için)›Tıklayın, açılır
Bilanço: Geçmiş Yıllar Kâr/Zararları (toplam etki).
Bilanço: Özsermaye Toplamı (defter değeri).
Bilanço: Toplam Yükümlülükler.
Basit yorum: Geçmişte kâr biriktirmiş şirketler genelde “darbeye dayanıklı” olur.
Sürekli zarar biriktiren şirketler ise daha kırılgandır.
C) Kârlılık Gücü (X3 için)›Tıklayın, açılır
Gelir tablosu: FVÖK (EBIT).
Gelir tablosu: Net Satışlar.
Halka açık şirketlerde piyasa değeri. Boşsa defter değeri devreye alınabilir.
Basit yorum: EBIT, şirketin “işin kendisinden” para kazanıp kazanmadığını gösterir.
İş para kazanmıyorsa skor genelde hızla bozulur.
Z-Score
—
Seçili modele göre hesaplanır.
Bölge (Zone)
—
Güvenli / Gri / Riskli
Kısa Özet
—
Basit dilde “ne anlama geliyor?”
X1 = NİS / Toplam Varlık
—
Likidite tamponu
X2 = Birikmiş Kâr / Toplam Varlık
—
Geçmiş kâr birikimi
X3 = EBIT / Toplam Varlık
—
Varlık kârlılığı
X4 = Özsermaye / Toplam Borç
—
Sermaye yapısı (piyasa/defter)
X5 = Satış / Toplam Varlık
—
Devir hızı
Tutarlılık Kontrolü
—
Veri hatası var mı?
Sade Dille Açıklama
—
Skoru yukarı/aşağı çeken ana sebepler.
“Peki şimdi ne yapmalı?” (Skora göre önerilen aksiyonlar)
Z-Score sonucuna göre pratik bir yol haritası burada gösterilir.
Öncelik—Hedef—
Not: Bu öneriler “genel” aksiyon fikirleridir. Kredi sözleşmeleri, teminat yapısı, vade profili, sektör ve dönemsel koşullar mutlaka birlikte değerlendirilmelidir.
Sonuçları nasıl okumalı? Önce bölgeye bakın: Güvenli / Gri / Riskli. Sonra X1–X5 bileşenlerine bakın:
hangisi zayıfsa, skor genellikle oradan “aşağı çekilir”.
Örneğin: X1 düşükse kısa vadede nakit baskısı olabilir; X3 düşükse işin kârlılığı zayıflıyor olabilir.
Sistem aşağıdaki “Otomatik Yorumlar” bölümünde bunları çok basit bir dille anlatır.
Otomatik Yorumlar ve Kontroller
Bu bölüm, girilen verilere göre otomatik değerlendirme ve tutarlılık kontrolleri sunar.
Z (Halka açık imalat) = 1.2·X1 + 1.4·X2 + 3.3·X3 + 0.6·X4 + 1.0·X5
X1=(CA-CL)/TA, X2=RE/TA, X3=EBIT/TA, X4=MVE/TL, X5=Sales/TA
Altman Z-Score Rehberi (Detaylı ama anlaşılır)
Altman Z-Score; finansal tabloları kullanarak şirketin “finansal sıkıntı” riskini özetleyen bir model ailesidir.
Pratikte en çok şu amaçlarla kullanılır:
kredi analizi, müşteri/tedarikçi riski, erken uyarı, portföy taraması.
Z-Score neyi ölçmez?
Z-Score; tek seferlik gelir/giderleri, yönetim kalitesini, sektör şoklarını ve raporlama hatalarını “doğrudan” göremez.
Bu yüzden sonuç bir alarm gibidir: “buraya bir daha bak” der.
Bölgeler (genel mantık)
Eşikler modele göre değişebilir. Bu sayfa; literatürde sık kullanılan eşiklerle çalışır.
“Gri bölge” özellikle önemlidir: şirket batıyor demek değildir; ama “daha yakından incele” demektir.
Önemli: Banka/finans şirketlerinde bilanço yapısı farklı olduğundan Z-Score çoğu zaman uygun bir gösterge değildir.
Holdinglerde/tek seferlik kalemi yüksek şirketlerde de yorumu dikkatli yapmak gerekir.
