Yatırım Kuruluşları

Sınavda Çıkan 50 Kritik Bilgi Listesi

Sınavda Çıkan 50 Kritik Bilgi Listesi

Bu bölüm, Yatırım Kuruluşları dersinin en kritik ve en çok sorulan noktalarını hızlı tekrar amacıyla bir araya getirir. Amaç uzun konu anlatımı yapmak değil, sınavda puan kazandıran kısa ve net bilgileri tek yerde toplamaktır.

Nasıl Kullanılmalı?

• Deneme sınavından önce hızlı tekrar için okunmalıdır.
• Birbiriyle karışan kavramlar özellikle işaretlenmelidir.
• Yanlış yapılan sorular bu liste üzerinden tekrar edilmelidir.

50 Kritik Bilgi

1. Yatırım danışmanlığı bir yatırım hizmetidir; genel yatırım tavsiyesi ise yan hizmettir.
2. Yerindelik testi müşteri bilgi ve deneyimini ölçer.
3. Uygunluk testi müşteri ile ürün uyumunu ölçer.
4. Yerindelikte temel soru “müşteri bu ürünü anlayabiliyor mu?” sorusudur.
5. Uygunlukta temel soru “bu ürün bu müşteriye uygun mu?” sorusudur.
6. Yerindelik testi için gerekli bilgi verilmezse yatırım danışmanlığı ve bireysel portföy yöneticiliği sunulamaz.
7. Talebe dayalı profesyonel müşteri için üç kriterden en az ikisi gerekir.
8. Talebe dayalı profesyonel müşteri statüsü için yazılı talep şarttır.
9. Talebe dayalı profesyonel müşteri statüsü için şartların tevsiki gerekir.
10. Genel müşteri, profesyonel müşteri kapsamına girmeyen müşteridir.
11. Profesyonel müşteri bazı yatırımcı koruma hükümlerinden yararlanamayabilir.
12. Genel saklama izni, sınırlı saklama iznini kapsamaz.
13. Sınırlı saklama, yetkili olunan faaliyetlere bağlı müşteri varlıklarının saklanmasıdır.
14. Genel saklama, başka yatırım kuruluşlarının müşterileri için de bağımsız saklama sunulabilmesini ifade eder.
15. Emir iletimine aracılık yetkisi, otomatik olarak saklama yetkisi doğurmaz.
16. Müşteri varlıkları MKK ve Takasbank sistemi içinde izlenir.
17. Sicil almamış veya sicille eşleşmemiş hesaplardan emir kabul edilemez.
18. Kaldıraçlı işlemlerde azami kaldıraç oranı 10:1’dir.
19. Kaldıraçlı işlemlerde başlangıç teminatı asgari 50.000 TL veya muadili dövizdir.
20. Deneme hesabında hem asgari 6 iş günü hem de 50 işlem şartı birlikte aranır.
21. Kaldıraçlı işlemlerde aynı müşteriye yatırım danışmanlığı verilmesi yasaktır.
22. Kaldıraçlı işlemlerde aynı müşteriye bireysel portföy yöneticiliği verilmesi yasaktır.
23. Teminat yapısı asgari olarak başlangıç teminatı ve sürdürme teminatından oluşur.
24. Sürdürme teminatı düşerse müşteriye teminat tamamlama çağrısı yapılır.
25. Teminat tamamlama yapılmazsa müşteri temerrüde düşebilir.
26. Pozisyon kapatma oranı, sürdürme teminat oranının altında belirlenir.
27. Yatırım kuruluşlarının organizasyon yapısı iç kontrol, teftiş ve risk yönetimini içermelidir.
28. Genel müdür ve genel müdür yardımcıları için en az 7 yıllık mesleki deneyim aranır.
29. Aracı kurum yönetim kurulu en az 3 üyeden oluşur.
30. Murahhas yapı kurulursa en az 2 murahhas üye gerekir.
31. Yatırım danışmanlığı için yerindelik testi ve çerçeve sözleşme gerekir.
32. Ticari bankalar yatırım danışmanlığı yapamaz.
33. Bireysel portföy yöneticiliği, müşteri adına vekil sıfatıyla portföy yönetimidir.
34. Bireysel portföy yöneticiliğinde başka saklayıcı kullanılacaksa ayrıca sözleşme gerekir.
35. Halka arza aracılık yazılı halka arza aracılık sözleşmesine dayanır.
36. En iyi gayret aracılığında satılamayan kısmı yüklenme zorunluluğu yoktur.
37. Aracılık yükleniminde satılamayan kısım bakımından yüklenim ilişkisi olabilir.
38. Aracılık konsorsiyumu, birden fazla kuruluşun halka arzı birlikte yürütmesidir.
39. Yan hizmetler kural olarak faaliyet izni gerektirmeyen hizmetlerdir.
40. Genel yatırım tavsiyesi, yatırım araştırması ve finansal analiz yan hizmettir.
41. Döviz hizmetleri yan hizmettir; ancak kambiyo düzenlemeleri saklıdır.
42. Finansman sağlanmasına aracılık, halka arza aracılıkla aynı şey değildir.
43. Risk bildirimi yatırımcı korumasının temel araçlarından biridir.
44. Uygunluk ve yerindelik uyarıları yazılı veya elektronik ortamda yapılmalıdır.
45. Uygunluk ve yerindelik uyarıları şube veya çağrı merkezi telefon kaydıyla yapılamaz.
46. Çerçeve sözleşme, yatırım kuruluşu ile müşteri arasındaki ilişkinin temel hukuki zeminidir.
47. Reklamlarda yanıltıcı ifade kullanılamaz.
48. Garantili kazanç izlenimi veren reklamlar mevzuata aykırıdır.
49. Belge ve kayıt düzeninde temel saklama süresi 10 yıldır.
50. Kredili işlem, sermaye piyasası aracının kısmen krediyle alınmasıdır.
51. Açığa satış, sahip olunmayan sermaye piyasası aracının satılmasıdır.
52. Ödünç alma-verme işlemleri, aracın geçici devri ve geri verilmesi mantığına dayanır.

Mini Final Notu

Bu 50 bilgi tek başına tüm sınavı kapsamaz; ancak en çok çıkan ve en çok karıştırılan alanları hızla tekrar etmek için güçlü bir özet sunar. Özellikle müşteri sınıflandırması, uygunluk-yerindelik farkı, saklama ayrımları, kaldıraçlı işlemler ve kredili işlemler tekrar tekrar gözden geçirilmelidir.