Temel Finans Matematiği ve Değerleme Yöntemleri

Sınava Yönelik 50 Kritik Bilgi

Sınava Yönelik 50 Kritik Bilgi

Bu sayfa, Temel Finans Matematiği ve Değerleme Yöntemleri dersinin tamamı için hızlı tekrar amacıyla hazırlanmıştır. Buradaki 50 kritik bilgi; formül, kavram ayrımı, sınav tuzağı ve yorum mantığını kısa ama yüksek faydalı biçimde özetler.

Sınavdan önce bu sayfayı 2-3 kez dönmek, özellikle karışan konuları toparlamak için çok faydalıdır.

Paranın Zaman Değeri ve Faiz

1. Bugünkü 1 TL, gelecekteki 1 TL’den daha değerlidir.
2. Basit faizde faiz sadece anapara üzerinden hesaplanır.
3. Bileşik faizde faiz, faiz kazanan faiz mantığıyla işler.
4. Gelecekteki değer hesabında süre uzadıkça tutar artar.
5. Bugünkü değer hesabında iskonto oranı arttıkça bugünkü değer düşer.
6. İskonto oranı, alternatif getiri oranı gibi düşünülebilir.
7. Tek nakit akışının bugünkü değeri = FV / (1+r)^n
8. Tek nakit akışının gelecekteki değeri = PV × (1+r)^n
9. Olağan anüite dönem sonu ödemelidir.
10. Dönem başı anüite, aynı koşullarda olağan anüiteden daha değerlidir.

Anüiteler, Krediler ve Sonsuz Nakit Akışları

11. Sonsuz anüitenin bugünkü değeri = A / r
12. Büyüyen sonsuz anüitenin bugünkü değeri = A1 / (r-g)
13. Kredi taksidinde her ödeme hem faiz hem anapara içerir.
14. Kalan borç hesabı, kalan taksitlerin bugünkü değeri mantığına dayanır.
15. Vade uzadıkça toplam faiz yükü genellikle artar.
16. Aynı faiz oranında taksit ne kadar düşükse vade genellikle o kadar uzundur.
17. Fon fazlası olan taraf yatırımcı, fon açığı olan taraf borçlanandır.
18. Paranın zaman değeri finans matematiğinin çekirdeğidir.
19. Zaman çizgisi kullanımı, finans matematiği sorularında hata riskini azaltır.
20. Birden fazla formül içeren sorularda önce zaman akışını kurmak gerekir.

Getiri Kavramları

21. Elde tutma getirisi, fiyat değişimi ile nakit geliri birlikte içerebilir.
22. Aritmetik ortalama getiri, tek dönem beklentisini göstermede kullanışlıdır.
23. Geometrik ortalama getiri, çok dönemli servet büyümesini daha iyi gösterir.
24. Para ağırlıklı getiri mantığı iç verim oranına yakındır.
25. Beklenen getiri, olasılık ağırlıklı ortalama getiridir.
26. Portföy getirisi, varlık getirilerinin ağırlıklı ortalamasıdır.
27. Nominal getiri ile reel getiri aynı şey değildir.
28. Reel getiri = (1+nominal getiri)/(1+enflasyon) - 1
29. Vergi sonrası getiri = vergi öncesi getiri × (1-t)
30. Brüt getiri gider öncesi, net getiri gider sonrası getiridir.

Risk ve Portföy Teorisi

31. Risk, getirinin beklenen değerden sapma olasılığıdır.
32. Tek varlık riskinde temel ölçüler varyans ve standart sapmadır.
33. Standart sapma arttıkça risk artar.
34. Portföy riski, tek tek varlık risklerinin basit toplamı değildir.
35. Bunun nedeni kovaryans ve korelasyon etkisidir.
36. Korelasyon düştükçe çeşitlendirme etkisi artar.
37. Sistematik olmayan risk çeşitlendirme ile azaltılabilir.
38. Sistematik risk tamamen ortadan kaldırılamaz.
39. Etkin portföy, belirli riskte en yüksek getiriyi veya belirli getiride en düşük riski sağlar.
40. Optimal portföy, yatırımcının faydasını en yüksek yapan portföydür.

CAPM, AFT ve Değerleme

41. CAPM, sistematik risk ile beklenen getiri arasındaki ilişkiyi açıklar.
42. Beta, piyasa riskine duyarlılık ölçüsüdür.
43. Piyasa risk primi = E(Rm) - Rf
44. CAPM formülü = E(Ri) = Rf + βi[E(Rm)-Rf]
45. Gerçek beklenen getiri CAPM getirisinden yüksekse düşük fiyatlanma düşünülebilir.
46. AFT, arbitraj olmaması koşuluna dayalıdır.
47. AFT, CAPM’ye göre çok faktörlü yapı kurabilir.
48. Temel analiz genellikle ekonomi → sektör → şirket sırasıyla yapılır.
49. Tasfiye değeri, şirket değeri için alt sınır kabul edilebilir.
50. Gelir yaklaşımı, gelecekteki ekonomik faydaların bugünkü değerine dayanır.

Teknik Analiz ve Sermaye Piyasası Araçları

51. Teknik analizde ana yönü belirleyen en kritik kavram trenddir.
52. Yükselen trend = daha yüksek dipler ve daha yüksek tepeler.
53. RSI 70 üzeri aşırı alım, 30 altı aşırı satım bölgesi olarak yorumlanır.
54. MACD, iki hareketli ortalama arasındaki fark mantığına dayanır.
55. OBO formasyonu klasik düşüş dönüş formasyonudur.
56. Tahvil fiyatı ile faiz oranı ters yönlü hareket eder.
57. Spot faiz tek vadedeki tek nakit akışını iskonto eder.
58. Başa baş faiz, tahvilin nominal değerden işlem görmesini sağlayan kupon oranıdır.
59. Sharpe oranı toplam riski, Treynor oranı sistematik riski kullanır.
60. Net varlık seçimi hisse seçme başarısını, piyasa zamanlaması ise piyasa yönünü okuma başarısını ifade eder.

Final Mini Özet

Bu 50 kritik bilginin özü şudur: önce zaman değeri ve faiz mantığını, sonra getiri ve risk kavramlarını, ardından portföy teorisi, fiyatlama modelleri, analiz yaklaşımları ve son olarak değerleme ile performans ölçümünü birlikte okuyabilen kişi bu dersin omurgasını kurmuş olur.