Kredi Derecelendirme

Sınav İçin Bilinmesi Gereken En Önemli 50 Şey

Sınav İçin Bilinmesi Gereken En Önemli 50 Şey

Bu sayfa, kredi derecelendirme dersinin bütününü kapsayan en kritik 50 bilgiyi tek yerde toplar. Amaç, konu tekrarını hızlandırmak, temel kavramları berraklaştırmak ve sınav öncesi son tekrar için güçlü bir özet sunmaktır.

1. Kredi derecelendirme, borçlunun yükümlülüklerini zamanında yerine getirme kapasitesine ilişkin bağımsız ve göreli görüştür.
2. Kredi derecesi yatırım tavsiyesi değildir.
3. Kredi notları şirketler, bankalar, ülkeler, belediyeler ve yapılandırılmış finansal araçlar için verilebilir.
4. Kredi derecelendirmesi ile kurumsal yönetim derecelendirmesi ayrı faaliyet alanlarıdır.
5. Sermaye piyasasında derecelendirme faaliyeti bazı durumlarda zorunlu olabilir, bazı durumlarda talebe bağlı olmayabilir.
6. Türkiye’de kurulacak derecelendirme kuruluşu anonim şirket olmalıdır.
7. Derecelendirme kuruluşunun paylarının tamamı nama yazılı olmalıdır.
8. Ticaret unvanında derecelendirme ibaresi bulunmalıdır.
9. Kuruluş münhasıran derecelendirme ve ilgili alanlarda faaliyet göstermelidir.
10. Kuruluş için asgari ödenmiş sermaye şartı vardır.
11. Kurul gerekli görürse ek bilgi ve belge isteyebilir.
12. Şirket kurmak yetmez; derecelendirme faaliyeti için Kurulca yetkilendirilmek gerekir.
13. Uluslararası derecelendirme kuruluşları Kurulca kabul edilerek listeye alınabilir.
14. Uluslararası kuruluşların Türkiye’de temsilci bulundurma yükümlülüğü vardır.
15. Ortaklar, yöneticiler, uzmanlar, komite üyeleri ve kontrolörler için güvenilirlik şartı aranır.
16. Derecelendirme uzmanı için en az 4 yıllık lisans eğitimi gerekir.
17. Derecelendirme uzmanı için ilgili alanlarda en az 3 yıllık deneyim aranır.
18. Kontrolör ve komite üyeleri için ilgili alanlarda en az 5 yıllık deneyim aranır.
19. Uzman, kontrolör ve komite üyeleri ilgili lisans belgesine sahip olmalıdır.
20. Komite üyeleri, kontrolör ve uzmanlar için tam zamanlı çalışma esastır.
21. Yabancı uzman ve komite üyeleri için alternatif yeterlilik yolları kabul edilebilir.
22. Derecelendirme çalışması kamuya açıklanan metodolojiye uygun yürütülmelidir.
23. Yazılı rehber hazırlanmalı, kullanılmalı ve uygulama izlenmelidir.
24. Derecelendirme görüşünü destekleyecek belge ve kayıt düzeni kurulmalıdır.
25. Yeterli nitelikte uzman tahsis edilemeyen iş üstlenilmemelidir.
26. Bağımsız denetimden geçmiş finansal bilgiler esas alınmalıdır.
27. Derecelendirme notu tek bir uzman tarafından değil, derecelendirme komitesi tarafından verilir.
28. Talebe bağlı veya talebe bağlı olmayan derecelendirme sonucunda verilen not kamuya açıklanır.
29. Not kamuya açıklandıktan sonra düzenli olarak izlenmeli ve gerektiğinde güncellenmelidir.
30. Notu açıklamaktan kaçınmak amacıyla derecelendirme çalışmasına son verilemez.
31. Derecelendirme faaliyeti dürüst, tarafsız ve bağımsız yürütülmelidir.
32. Aynı müşteriye aynı dönemde ve izleyen 2 yıl içinde hem danışmanlık hem derecelendirme hizmeti verilemez.
33. Belirli bir not verileceğine dair garanti veya taahhütte bulunulamaz.
34. Müşteriyle menfaat ilişkisi, ortaklık ilişkisi ve görev ilişkisi bağımsızlığı bozabilir.
35. Ücretin sonuçla ilişkilendirilmesi bağımsızlığı zedeler.
36. Notlar ve not değişiklikleri kamuya açıklanmalıdır.
37. Metodoloji, süreç ve varsayımlar kamuya açıklanmalıdır.
38. Derecelendirmenin tavsiye niteliğinde olmadığı belirtilmelidir.
39. Gizli bilgiler yalnızca derecelendirme amacıyla kullanılabilir.
40. Sır saklama yükümlülüğü görevden ayrıldıktan sonra da devam eder.
41. Kredi riskinin doğru ölçülmesi fiyatlama, limit tahsisi ve kabul edilebilir zarar düzeyinin belirlenmesi için gereklidir.
42. Scoring istatistiksel/model temelli puanlama; rating uzman görüşüne dayalı derecelendirmedir.
43. PD temerrüt olasılığıdır.
44. LGD temerrüt halinde kayıp oranıdır.
45. EAD temerrüt anındaki risk tutarıdır.
46. Validasyon, modelin gerçekten öngörü gücü taşıyıp taşımadığını test eder.
47. Kredi analizinde bilanço, gelir tablosu ve nakit akım tablosu birlikte okunmalıdır.
48. Borçlar kârla değil, nakitle ödenir.
49. Finansal giderlerin aktifleştirilmesi ve amortisman ayrılmaması kârı olduğundan yüksek gösterebilir.
50. Basel I kredi riski için sermaye yükümlülüğü getirmiştir; Basel II risk duyarlılığını artırmış, Basel III ise sermaye kalitesi ve likidite çerçevesini güçlendirmiştir.

Kapanış Notu

Bu 50 madde, sınav öncesi tekrar için çekirdek bilgileri verir. Ancak özellikle scoring-rating ayrımı, bağımsızlık kuralları, finansal analiz, erken uyarı sinyalleri ve Basel başlıkları birlikte düşünülerek çalışıldığında çok daha kalıcı sonuç verir.