Muhasebe ve Finansal Raporlama

Tekdüzen Muhasebe Sistemi: Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar

Tekdüzen Muhasebe Sistemi: Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar

Uzun vadeli yabancı kaynaklar, işletmenin kısa süre içinde değil, daha uzun bir zaman diliminde yerine getireceği borç ve yükümlülükleri gösterir. Bu grup, işletmenin finansman yapısının uzun vadeli borç boyutunu ortaya koyar. Kısa vadeli yabancı kaynaklardan farkı, ödeme vadesinin bir yılı aşmasıdır. Bu nedenle uzun vadeli yabancı kaynaklar, işletmenin geleceğe yayılmış borç yükünü ve finansman tercihini anlamak bakımından önemlidir.

1) Uzun Vadeli Yabancı Kaynakların Tanımı

Uzun vadeli yabancı kaynaklar, bir yılı aşan sürede veya normal faaliyet dönemi sonundan daha sonra ödenecek yabancı kaynakları ifade eder. Bunlar işletmenin dışarıdan sağladığı, ancak kısa vadede ödenmeyecek borç ve yükümlülüklerdir.

Bu grup içindeki hesaplar, işletmenin uzun vadeli borçlanma yapısını gösterir. Dolayısıyla finansal yapı değerlendirmelerinde, yalnızca borç toplamı değil, borcun vade yapısı da önem taşır.

2) Uzun Vadeli Yabancı Kaynakların Tekdüzen Muhasebe Sistemi İçindeki Grupları

Tekdüzen Muhasebe Sistemi’nde uzun vadeli yabancı kaynaklar ana grubu altında başlıca şu hesap grupları yer alır:

• 40 Mali Borçlar
• 42 Ticari Borçlar
• 43 Diğer Borçlar
• 44 Alınan Avanslar
• 47 Borç ve Gider Karşılıkları
• 48 Gelecek Yıllara Ait Gelirler ve Gider Tahakkukları
• 49 Diğer Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar

Bu sistematik, işletmenin uzun vadeli yükümlülüklerini doğuş nedenine ve niteliğine göre ayrı ayrı izlemeye imkân verir.

3) İşleyiş Mantığı

Uzun vadeli yabancı kaynaklar grubu da pasif karakterli hesaplardan oluşur. Bu nedenle bu sınıftaki hesaplar alacak kaydıyla açılır; borç veya yükümlülük arttığında alacaklanır, ödeme veya azalış olduğunda borçlandırılır.

Bu işleyiş, pasif hesapların genel kuralının uzun vadeli yabancı kaynaklar grubuna uygulanmasından ibarettir.

4) Uzun Vadeli Mali Borçlar

Uzun vadeli mali borçlar, kredi kuruluşlarından veya finansal piyasalar yoluyla sağlanan ve vadesi bir yıldan uzun olan borçları kapsar. İşletmenin uzun vadeli finansman yapısının temel unsurlarından biridir.

Kredi borçları, finansal kiralama borçları ve benzeri uzun vadeli finansman kalemleri bu grupta yer alabilir. Vadesi bir yılın altına düşen kısımlar ise kısa vadeli yabancı kaynaklara aktarılır.

5) Uzun Vadeli Ticari Borçlar

Uzun vadeli ticari borçlar, işletmenin esas faaliyet konusu ile ilgili mal ve hizmet alımlarından doğan, ancak vadesi bir yıldan uzun olan borçları kapsar.

Kısa vadeli ticari borçlarla aynı ekonomik temele dayanırlar; fark yalnızca vade unsurundadır. Bu nedenle ticari nitelikli borçların vadesi uzadığında uzun vadeli yabancı kaynaklar içinde izlenmesi gerekir.

6) Uzun Vadeli Diğer Borçlar

Diğer borçlar, mali veya ticari borç niteliğine girmeyen ve vadesi bir yıldan uzun olan borçları kapsar. Bu grup, sınıflandırma sisteminde tamamlayıcı işlev görür.

Ticari mal-hizmet ilişkisine veya finansman kurumundan alınan kredi yapısına dayanmayan, fakat uzun vadeli yükümlülük niteliği taşıyan kalemler burada izlenir.

7) Alınan Avanslar

Uzun vadeli alınan avanslar, ileride teslim edilecek mal veya hizmetler karşılığında peşin tahsil edilmiş, ancak kısa vadede ifa edilmeyecek yükümlülükleri ifade eder.

Kısa vadeli alınan avanslarla aynı mantığa dayanır. Fark, ilgili edimin yerine getirilme süresinin bir yıldan uzun olmasıdır. Bu nedenle uzun vadeli yabancı kaynaklar içinde yer alır.

8) Uzun Vadeli Borç ve Gider Karşılıkları

Uzun vadeli borç ve gider karşılıkları, tutarı veya gerçekleşme zamanı kesin olmamakla birlikte bir yıldan daha uzun vadede sonuç doğurması beklenen yükümlülükler için ayrılan karşılıklardır.

Bu grup, ihtiyatlılık kavramının uzun vadeli yabancı kaynaklar içindeki uygulama alanıdır. Kısa vadeli karşılıklardan temel fark, yükümlülüğün doğma ya da ödeme zamanının bir yıldan sonraya sarkmasıdır.

9) Gelecek Yıllara Ait Gelirler ve Gider Tahakkukları

Bu grup, gelecek yıllarla ilgili olup peşin tahsil edilmiş gelirleri ve uzun vadeli gider tahakkuklarını kapsar. Dönemsellik ve tahakkuk esasının pasif yapı içindeki uzun vadeli yansımasıdır.

Kısa vadeli tahakkuklardan farkı, ilgili gelir veya gider unsurunun gelecek aylara değil, gelecek yıllara ilişkin olmasıdır. Bu nedenle bu tür hesaplar uzun vadeli yabancı kaynaklar içinde izlenir.

10) Diğer Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar

Diğer uzun vadeli yabancı kaynaklar, yukarıdaki gruplara girmeyen fakat uzun vadeli yabancı kaynak niteliği taşıyan diğer borç ve yükümlülük unsurlarını kapsar.

Bu grup, sınıflandırma sisteminin tamamlayıcı unsurudur ve uzun vadeli pasif yapının eksiksiz kurulmasını sağlar.

Final Özet (Sınavlık)

• Uzun vadeli yabancı kaynaklar, bir yıldan daha uzun sürede ödenecek yabancı kaynaklardır.
• Bu grup 40 Mali Borçlar, 42 Ticari Borçlar, 43 Diğer Borçlar, 44 Alınan Avanslar, 47 Borç ve Gider Karşılıkları, 48 Gelecek Yıllara Ait Gelirler ve Gider Tahakkukları, 49 Diğer Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklardan oluşur.
• Bu sınıftaki hesaplar da alacak kaydıyla açılır.
• Uzun vadeli mali borçlar, uzun vadeli finansman borçlarını kapsar.
• Uzun vadeli ticari borçlar, mal ve hizmet alımlarından doğan fakat vadesi bir yılı aşan borçlardır.
• Diğer borçlar, ticari veya mali niteliğe girmeyen uzun vadeli borçlardır.
• Uzun vadeli alınan avanslar, gelecekte yerine getirilecek edimlere ilişkin peşin tahsilatlardır.
• Uzun vadeli karşılıklar ihtiyatlılık gereği ayrılır.
• Gelecek yıllara ait gelirler ve gider tahakkukları dönemsellik ve tahakkuk esasının uzun vadeli pasif yansımasıdır.
• Vadesi bir yılın altına düşen uzun vadeli borçlar kısa vadeli yabancı kaynaklara aktarılır.