Takas, Saklama ve Operasyon İşlemleri

Takasbank Teminat Yönetimi

Takasbank Teminat Yönetimi

Sermaye piyasalarında gerçekleştirilen tüm işlemlerin arkasında görünmeyen ama kritik bir güvenlik mekanizması vardır: teminat sistemi.

Bu sistem sayesinde:

• Karşı taraf riski azaltılır
• Temerrüt durumları yönetilir
• Piyasa güvenliği sağlanır

Takasbank teminat yönetimi, bu sistemin merkezinde yer alır ve tüm piyasalarda riskin kontrol altına alınmasını sağlar.

1) Teminat Tipleri

Teminatlar farklı amaçlara göre sınıflandırılır:

• Başlangıç teminatı
• Sürdürme teminatı
• İlave teminat
• Garanti fonu katkı payı

Bu teminatların her biri farklı riskleri kapsar.

2) Garanti Fonu

Garanti fonu, temerrüt durumunda kullanılan ikinci savunma hattıdır.

Teminatlar yetersiz kalırsa:

• Garanti fonu devreye girer
• Sistem zararları karşılanır

3) Teminata Kabul Edilen Varlıklar

Her varlık teminat olarak kabul edilmez.

Genellikle kabul edilen varlıklar:

• Nakit
• Devlet tahvilleri
• Borsa işlem gören paylar
• Altın

Amaç: likit ve güvenli varlık kullanmak

4) Kompozisyon Sınırları

Teminatların tamamı tek bir varlıktan oluşamaz.

Bu nedenle:

• Çeşitlendirme zorunludur
• Belirli oran sınırları vardır

5) Değerleme Katsayıları

Teminatlar nominal değerleri üzerinden değil, değerleme katsayıları ile hesaplanır.

Örnek:

• 100 TL tahvil → %90 kabul → 90 TL teminat

Bu kesinti: haircut olarak adlandırılır.

6) Teminatlara İlişkin Genel Esaslar

Teminat sisteminin temel kuralları:

• Teminat yeterli olmalı
• Günlük değerleme yapılmalı
• Risk artınca teminat artırılmalı

7) İşlem Teminatlarına İlişkin İş Kuralları

Teminat yönetimi belirli operasyon kurallarına bağlıdır:

• Teminat yatırma kuralları
• Teminat çekme kuralları
• Teminat tamamlama çağrıları

Bu kurallar sistem disiplinini sağlar.

GENEL FİNAL ÖZETİ

• Teminat sistemi tüm piyasaların temelidir
• Haircut ile risk ayarlanır
• Garanti fonu ikinci savunmadır
• Teminat = sistem güvenliği