Ana Sayfa / SPL / Bilgi Sistemleri İşletimi / Web ve Uygulama Sunucuları
Ders Kodu: 1022 · Konu 9/24

Bilgi Sistemleri İşletimi

Web ve Uygulama Sunucuları

Web sunucuların çalışma mantığı, HTTP/HTTPS protokolleri, GET ve POST metotları ile uygulama sunucuların işlevleri sınav odaklı ve detaylı biçimde ele alınmaktadır.

SPL Bilgi Sistemleri İşletimi Bilgi Sistemleri İşletimi Konu 9 23 soru
Toplam Konu
24
Bu Konudaki Sorular
23
Ders Toplam Soru Havuzu
464
Sayfa Gezinimi
Konu 9 / 24

Konu İçeriği

Web ve Uygulama Sunucuları

Modern bilgi sistemlerinin temelinde web ve uygulama sunucuları birlikte çalışır. Kullanıcının tarayıcı üzerinden yaptığı her işlem aslında bu iki yapı arasında gerçekleşen bir iletişim sürecidir. Bu bölümde web sunucuların nasıl çalıştığı, HTTP/HTTPS protokolleri, GET ve POST metotları ile uygulama sunucuların rolü detaylı olarak ele alınmaktadır.

1) Web Sunucu Nedir?

Web sunucular, kullanıcıların tarayıcı aracılığıyla eriştiği web içeriklerini sunan sistemlerdir. Kullanıcı bir web adresi yazdığında, bu istek web sunucuya iletilir. Sunucu, ilgili sayfayı ve içerikleri kullanıcıya gönderir.

Bu içerikler genellikle HTML, CSS, JavaScript ve görsellerden oluşur. Web sunucu bu dosyaları olduğu gibi iletir; yani kendi başına hesaplama yapmaz.

Akılda Kalsın:
Web sunucu = içerik sunar (işlem yapmaz)

2) HTTP ve HTTPS Protokolleri

Web sunucular ile istemciler (tarayıcılar) arasındaki iletişim HTTP protokolü üzerinden gerçekleşir. HTTP (HyperText Transfer Protocol), web üzerindeki veri alışverişinin temelidir.

HTTPS ise HTTP’nin güvenli versiyonudur. Veri şifrelenerek iletilir ve güvenlik sağlanır.

Sınav Notu:
HTTP → 80 port
HTTPS → 443 port
EZBER:
HTTP = şifresiz
HTTPS = şifreli (güvenli)

3) HTTP İstek Yapısı

Bir kullanıcı web sitesine girdiğinde aslında bir HTTP isteği gönderir. Bu istekte hangi verinin istenildiği belirtilir. Sunucu bu isteğe cevap verir.

Bu iletişim modeline “request-response” (istek-cevap) modeli denir.

4) GET Metodu

GET metodu, sunucudan veri çekmek için kullanılır. Kullanıcı bir sayfayı görüntülediğinde genellikle GET isteği gönderilir.

GET isteğinde veriler URL üzerinden taşınır. Bu nedenle genellikle veri okuma işlemlerinde tercih edilir.

Örnek:
site.com/urun?id=5
EZBER:
GET → veri çekme

5) POST Metodu

POST metodu, sunucuya veri göndermek için kullanılır. Form gönderimleri, kullanıcı kayıt işlemleri gibi durumlarda kullanılır.

POST verileri URL’de görünmez, request body içinde taşınır. Bu nedenle GET’e göre daha güvenlidir.

Tuzak:
GET veri göndermez → veri çeker
POST veri gönderir

6) Web Sunucu Yazılımları

Web sunucular yalnızca donanım değildir; aynı zamanda yazılım içerir. En yaygın web sunucu yazılımları şunlardır:

  • IIS (Microsoft)
  • Apache
  • Nginx

Bu yazılımlar gelen HTTP/HTTPS isteklerini alır ve kullanıcıya cevap döndürür.

7) Uygulama Sunucu Nedir?

Uygulama sunucular, web sunucunun aksine işlem yapan sistemlerdir. Kullanıcının isteğini alır, iş mantığını çalıştırır ve sonuç üretir.

Örneğin bir finansal hesaplama, veri analizi veya giriş işlemi uygulama sunucu tarafından gerçekleştirilir.

Kritik Ayrım:
Web → içerik
Uygulama → işlem

8) Web + Uygulama Sunucu Birlikte Çalışma

Gerçek sistemlerde web sunucu ve uygulama sunucu birlikte çalışır.

  • Kullanıcı istek gönderir
  • Web sunucu isteği alır
  • Uygulama sunucuya yönlendirir
  • Uygulama işlem yapar
  • Sonuç geri döner

Bu yapı modern web sistemlerinin temelidir.

Final Özet (Sınavlık)

  • Web sunucu içerik sunar
  • Uygulama sunucu işlem yapar
  • HTTP 80 port kullanır
  • HTTPS 443 port kullanır
  • GET veri çeker
  • POST veri gönderir
  • IIS, Apache, Nginx web sunucu örnekleridir

Öğrenim Hedefleri

  • HTTP ve HTTPS farkını kavrayabilmek
  • GET ve POST farkını öğrenmek
  • Web ve uygulama sunucu ayrımını yapmak
  • Web sunucu yazılımlarını bilmek

Önemli Notlar

EZBER: HTTP 80 / HTTPS 443

EZBER: GET veri çeker

EZBER: POST veri gönderir

EZBER: Web içerik, uygulama işlem

Bu Konudaki Tüm Sorular

Aşağıda, ilgili konuya ait veritabanında kayıtlı tüm aktif sorular listelenmektedir.

Soru 1
KOLAY ID: 11344

HTTP protokolü varsayılan olarak hangi port üzerinden çalışır?

HTTP için yaygın kullanılan varsayılan port 80’dir.
Soru 2
KOLAY ID: 11345

HTTPS protokolü varsayılan olarak hangi port üzerinden çalışır?

HTTPS için yaygın kullanılan varsayılan port 443’tür.
Soru 3
KOLAY ID: 11346

GET metodu temel olarak hangi amaçla kullanılır?

GET metodu istemcinin sunucudan veri almak istediği durumlarda kullanılır.
Soru 4
KOLAY ID: 11347

POST metodu temel olarak hangi amaçla kullanılır?

POST metodu istemcinin sunucuya veri gönderdiği ve buna yanıt beklediği durumlarda kullanılır.
Soru 5
KOLAY ID: 11348

Aşağıdakilerden hangisi yaygın bir web sunucu yazılımıdır?

Apache yaygın kullanılan web sunucu yazılımlarındandır.
Soru 6
KOLAY ID: 11349

Aşağıdakilerden hangisi yaygın bir web sunucu yazılımıdır?

Microsoft IIS, yaygın web sunucu yazılımlarından biridir.
Soru 7
KOLAY ID: 11350

Aşağıdakilerden hangisi yaygın bir web sunucu yazılımıdır?

Nginx yaygın kullanılan web sunucu yazılımlarındandır.
Soru 8
KOLAY ID: 11351

Web sunucunun temel görevi aşağıdakilerden hangisidir?

Web sunucusu, web sitesi içeriğini talep eden kullanıcıya sunmakla görevlidir.
Soru 9
KOLAY ID: 11352

Uygulama sunucusunun temel görevi aşağıdakilerden hangisidir?

Uygulama sunucusu, bir veya birden fazla uygulamayı barındıran ve işleten sunucudur.
Soru 10
KOLAY ID: 11353

Web sunucu ile uygulama sunucu arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

Web sunucu istemciye içerik sunarken, uygulama sunucu iş mantığını ve uygulama süreçlerini çalıştırır.
Soru 11
ORTA ID: 11354

Bir kullanıcı tarayıcıya bir URL yazıp Enter’a bastığında aşağıdaki yapılardan hangisi ilgili sayfayı çağırır?

Kullanıcı URL girdiğinde tarayıcı ilgili web sunucusunu bulur ve sayfayı çağırır.
Soru 12
KOLAY ID: 11355

GET isteği hangi durumda kullanılır?

GET isteği istemcinin yalnızca bilgi almak istediği ve sunucuya veri göndermediği durumda kullanılır.
Soru 13
KOLAY ID: 11356

POST isteği hangi durumda kullanılır?

POST isteği istemcinin sunucuya veri gönderdiği ve buna karşılık yanıt beklediği durumda kullanılır.
Soru 14
KOLAY ID: 11357

Bir web sitesinde form doldurup gönder düğmesine basılması genellikle hangi istek türüne örnektir?

Form doldurup gönderme işlemi tipik olarak POST isteğidir.
Soru 15
KOLAY ID: 11358

HTTP ile HTTPS arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

HTTP şifrelenmemiş, HTTPS ise şifreli iletişim sağlar.
Soru 16
KOLAY ID: 11359

Web sunucular için kullanılan yaygın bağlantı noktaları aşağıdakilerden hangisidir?

Web sunucularında HTTP için 80, HTTPS için 443 numaralı portlar yaygındır.
Soru 17
ORTA ID: 11360

Uygulamaların karmaşıklığına göre uygulama sunucusunun arkasında aşağıdaki sunucu türlerinden hangisi de çalışabilir?

Uygulama sunucularının arkasında çoğu zaman veri tabanı sunucusu da bulunabilir.
Soru 18
ORTA ID: 11361

Aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Uygulama sunucusu yalnızca statik dosya depolamaz; uygulamaları barındırır ve iş mantığını çalıştırır.
Soru 19
ZOR ID: 11362

İstemciden sunucuya yanlış bağlantı noktasına gönderilen paket için genellikle ne olur?

Yanlış port baz alınarak gönderilen paketler genellikle sunucu tarafından sessizce bırakılır.
Soru 20
ORTA ID: 11363

Aşağıdakilerden hangisi web sunucunun uygulama sunucuya göre daha doğru tanımıdır?

Web sunucu, esas olarak kullanıcıya içerik ve dosya sunar.
Soru 21
ORTA ID: 11364

Aşağıdakilerden hangisi uygulama sunucunun temel özelliklerinden biridir?

Uygulama sunucuları fazla kaynak gerektiren ve birden çok kullanıcı tarafından paylaşılan uygulamaları çalıştırır.
Soru 22
ZOR ID: 11365

Aşağıdakilerden hangisi web ve uygulama sunucularının birlikte çalışma mantığını en iyi açıklar?

Gerçek yapılarda web sunucu gelen isteği karşılar ve gerektiğinde uygulama sunucu ile birlikte çalışır.
Soru 23
KOLAY ID: 11366

Aşağıdakilerden hangisi bu bölümün temel mantığını en doğru özetler?

Bölümün temel ayrımı, web sunucunun içerik sunması; uygulama sunucunun ise uygulama süreçlerini yürütmesidir.
Sayfa Gezinimi
Konu 9 / 24