Bilgi Sistemleri İşletimi

Bilgisayar Türleri (Büyüklüğe Göre)

Bilgisayar Türleri (Büyüklüğe Göre)

Bilgisayarları yalnızca tek tip cihazlar olarak düşünmek doğru değildir. Kullanım amacı, işlem gücü, kullanıcı sayısı ve fiziksel yapı gibi unsurlar bilgisayarların farklı sınıflara ayrılmasına yol açar. Kitapta bilgisayarların önce büyüklüklerine göre, sonra da ağ mimarilerine göre incelendiği belirtilmektedir. Bu bölümde büyüklüklerine göre bilgisayar türleri sınav mantığına uygun ve sade bir düzen içinde ele alınmaktadır.

1) Büyüklüğe Göre Sınıflandırmanın Mantığı

Bilgisayarların temel bileşenleri merkezi işlem birimi, çevre birimleri ve depolama birimleridir. Ancak bu ortak yapı, her bilgisayarın aynı seviyede olduğu anlamına gelmez. Büyüklük, işlem kapasitesi, kullanım amacı ve eşzamanlı kullanıcı desteği gibi unsurlar bilgisayar türlerini ayırır.

Kitapta bu kapsamda süper bilgisayarlar, ana çatı bilgisayarlar, mini bilgisayar mantığı içinde değerlendirilen sunucular, kişisel bilgisayarlar ve taşınabilir cihazlar ele alınmaktadır.

2) Süper Bilgisayarlar

Süper bilgisayarlar, genel amaçlı bilgisayarlara kıyasla çok daha yüksek performans düzeyi ve kapsamlı işlem gücü gerektiren alanlarda kullanılmak üzere tasarlanmış sistemlerdir. Büyük miktarda veri işleyen veya çok karmaşık matematiksel hesaplamalar yapan yapılarda öne çıkarlar.

Bilimsel ve teknik araştırmalar, mühendislik çalışmaları ve ileri düzey hesaplama gerektiren alanlar süper bilgisayarların tipik kullanım sahalarıdır. Bu sistemler çok yüksek işlem hızına sahip, çok büyük ve pahalı bilgisayarlardır. Genellikle birkaç özel uzman sistem veya uygulama programına tahsis edilirler.

3) Ana Çatı (Mainframe) Bilgisayarlar

Ana çatı bilgisayarlar, çok yüksek düzeyde güvenlik ve güvenilirlikle çok büyük hacimli işlemleri yürütmek üzere tasarlanmış sistemlerdir. Kitapta günlük 1 trilyona kadar işlem yapabilecek yapılar olarak tanımlanmaktadır.

Bu bilgisayarlar büyük miktarda belleğe ve milyarlarca basit hesaplamayı gerçek zamanlı işleyebilen işlemcilere sahiptir. Yüksek esneklik, güvenlik ve çeviklik gerektiren ticari veri tabanları, işlem sunucuları ve uygulamalar için kritik önemdedirler. Geleneksel olarak büyük kuruluşların ana veri işleme ve veri ambarı kaynağı olmuşlardır.

4) Mini Bilgisayarlar ve Sunucu Mantığı

Kitapta mini bilgisayarların büyüklük, güç ve kapasite bakımından mainframe bilgisayarlar ile mikro bilgisayarlar arasında yer aldığı belirtilmektedir. Ancak “mini bilgisayar” ifadesinin artık kullanılmadığı, bu yapıların günümüzde küçük ve orta büyüklükte sunucular olarak sınıflandırılabildiği de ifade edilmektedir.

Sunucu kavramı, eşzamanlı olarak birden çok kullanıcıyı destekleyebilen çok işlemcili sistemleri tarif eder. Özellikle kurumsal sistemlerin desteklenmesi bakımından sunucular çok kullanıcılı çalışma düzeninin temel unsurudur. Bu bilgisayarların işletim sistemleri ve sistem yazılımları genellikle ticari ürünlerdir.

5) Kişisel Bilgisayarlar (PC)

Kişisel bilgisayarlar, bireysel kullanıcılar için tasarlanmış, uygun fiyatlı ve mikro işlemci teknolojisine dayanan küçük bilgisayar sistemleridir. Bunlara iş istasyonu veya mikro bilgisayar da denilebilir.

Kişisel bilgisayarlar; word, excel, elektronik posta, küçük veri tabanı yönetimi, web tabanlı uygulamalarla etkileşim, kişisel grafik, ses, görüntüleme, tasarım, web erişimi ve eğlence gibi işlevlerde yaygın olarak kullanılır. Temel olarak tek kullanıcılı sistemlerdir; ancak çoğu zaman ağ kurularak birbirine bağlanabilirler.

6) İnce İstemci (Thin Client) Bilgisayarlar

İnce istemci bilgisayarlar, genellikle en az donanım özelliğiyle yapılandırılan ve işlem yapabilmek veya uygulama kullanabilmek için bir sunucu bilgisayara erişmek zorunda olan kişisel bilgisayarlardır. Bu sistemlerin geleneksel kişisel bilgisayarlar gibi kendi kaynak ve uygulamaları yoktur.

Bu nedenle thin client mantığı, yerel güce değil merkezî sunucu desteğine dayanır. Sınav açısından ince istemcinin bağımsız değil, sunucuya bağımlı çalışma mantığı unutulmamalıdır.

7) Masaüstü Bilgisayarlar

Masaüstü bilgisayarlar, kişisel bilgisayarların ilk yaygın görünüm biçimlerinden biridir. Bu bilgisayarlar genellikle sabit bir yerde kullanılır ve taşınabilir değildir.

Masaüstü yapı, fiziksel olarak belirli bir çalışma alanına yerleşik olduğu için mobil kullanım amacı taşımaz. Bu yönüyle dizüstü ve taşınabilir cihazlardan ayrılır.

8) Dizüstü Bilgisayarlar

Dizüstü bilgisayarlar, kolayca taşınabilen ve normal bir alternatif akım bağlantısı veya şarj edilebilir pil takımı ile çalışan hafif kişisel bilgisayarlardır. Kitapta 5 kilogramın altında oldukları belirtilmektedir.

Masaüstü bilgisayarlara benzer yeteneklere, benzer işlemci, bellek ve disk depolama kapasitesine sahip olabilirler. Pil paketi sayesinde elektrik kesintilerine karşı belirli dayanıklılık da sunarlar. Ancak taşınabilir olmaları, hırsızlık ve yetkisiz erişim risklerini de artırabilir.

9) Akıllı Telefonlar, Tabletler ve Taşınabilir Cihazlar

Akıllı telefonlar, tabletler ve diğer taşınabilir cihazlar, kullanıcıların dizüstü bilgisayar yerine daha küçük bilgi işlem aygıtları kullanmasına imkân verir. Bu tür cihazlar görev planlayıcı, telefon ve adres defteri, yapılacaklar listesi, masraf yöneticisi, e-okuyucu, web tarayıcı ve benzeri işlevler sunabilir.

Ayrıca bu cihazlar bilgisayar, telefon/faks ve ağ özelliklerini bir araya getirerek her zaman ve her yerde kullanılabilir hale gelmiştir. Mobil cihazlar aynı zamanda önemli bilgileri yedeklemek veya aktarmak için bilgisayarlarla arayüz oluşturabilir.

10) Sınıflandırmanın Sınav Mantığı

Büyüklüğe göre bilgisayar türleri sınıflandırılırken temel ayrım; işlem gücü, eşzamanlı kullanıcı desteği, kullanım amacı ve taşınabilirlik üzerinden yapılmalıdır. Süper bilgisayarlar ileri düzey hesaplama için, mainframe sistemler büyük kurumsal işlem hacmi için, sunucular çok kullanıcılı kurumsal destek için, kişisel bilgisayarlar bireysel kullanım için, mobil cihazlar ise taşınabilir ve esnek erişim için öne çıkar.

Sınavda bu başlıklar çoğu zaman örnek eşleştirme veya işlev karşılaştırması şeklinde sorulabilir. Bu nedenle her türü kullanım amacıyla birlikte hatırlamak daha doğru olur.

Final Özet (Sınavlık)

• Süper bilgisayarlar çok yüksek işlem gücü gerektiren bilimsel ve teknik alanlarda kullanılır.
• Mainframe bilgisayarlar büyük kurumlarda çok yüksek işlem hacmi, güvenlik ve güvenilirlik için kullanılır.
• Mini bilgisayar kavramı günümüzde daha çok küçük-orta ölçekli sunucu mantığıyla değerlendirilir.
• Sunucular eşzamanlı olarak birden çok kullanıcıyı destekleyebilen çok işlemcili sistemlerdir.
• Kişisel bilgisayarlar bireysel kullanıcılar için tasarlanmış mikro işlemci temelli sistemlerdir.
• İnce istemciler sunucuya bağımlı çalışan kişisel bilgisayarlardır.
• Masaüstü bilgisayarlar sabit kullanım için, dizüstü bilgisayarlar taşınabilir kullanım için uygundur.
• Akıllı telefonlar ve tabletler taşınabilir bilgi işlem cihazlarıdır.