Finansal Modelleme • WACC Hesaplama • 35-55 dk okuma • 2026-02-16

WACC Nasıl Hesaplanır? Ağırlıklı Ortalama Sermaye Maliyeti (WACC) Formülü, Beta, CAPM ve Uygulamalı Rehber

Bu rehberi okurken aynı anda hesaplamak ister misiniz?
CAPM, beta (βU→βL), CDS/CRP, vergi kalkanı ve ağırlıklarla WACC’yi anında hesaplayın.
WACC Nasıl Hesaplanır? Ağırlıklı Ortalama Sermaye Maliyeti (WACC) Formülü, Beta, CAPM ve Uygulamalı Rehber

WACC (Ağırlıklı Ortalama Sermaye Maliyeti), çoğu şirkette “işin özeti” bir soruya cevap verir: Elimizdeki sermaye, beklenen getiri çıtasını gerçekten karşılıyor mu? Çünkü WACC, hem özsermaye sahibinin beklediği getiriyi (Ke) hem de borcun vergi sonrası maliyetini (Kd) tek bir oranda birleştirir. Bu rehber, /finansal-analiz-wacc-hesaplama sayfasındaki adımların tamamını aynı mantıkla, uçtan uca ve uygulamalı şekilde açıklar.

Bu yazının amacı: “WACC formülünü ezberlemek” değil; aracı kullanırken girilen her alanın ne anlama geldiğini, hangi kaynaktan bulunacağını ve hangi durumda nasıl seçileceğini netleştirmektir. Böylece sonuçlar “savunulabilir” hale gelir.

1) WACC Nedir ve Neyi Ölçer?

WACC, şirketin toplam sermayesini (özkaynak + borç) kullanırken katlanması gereken asgari getiri eşiğini temsil eder. Bu eşik iki parçadan oluşur: (i) özsermaye sahibinin “riskine göre” beklediği getiri (Ke), (ii) borcun vergi sonrası maliyeti (Kd(after-tax)).

Yönetimsel anlamı
WACC, “Yaptığınız iş modeli ve operasyonlar, sermaye maliyetini karşılayacak kadar kâr üretiyor mu?” sorusunu bir sayıya indirger.
Değerleme anlamı
DCF’de WACC genellikle FCFF nakit akışlarını bugüne indirgemek için kullanılan iskonto oranıdır.
Kritik uyarı: WACC tek başına “mutlak doğru” değildir. Varsayımlara bağlıdır. Bu yüzden amaç, varsayımları açık ve tutarlı kurmaktır (kaynak + tarih + para birimi + nominal/real).

2) WACC Formülü ve Bileşenler

WACC = We × Ke + Wd × Kd(after-tax) We = E / (D + E) Wd = D / (D + E) Kd(after-tax) = Kd(pre-tax) × (1 - T) E = Özkaynak değeri (çoğunlukla piyasa/hedef) D = Net borç değeri (çoğunlukla piyasa/hedef) Ke = Özsermaye maliyeti Kd = Borç maliyeti T = Kurumlar vergisi oranı

Araçta da aynı mantık vardır: önce Ke (CAPM + opsiyonel primler), sonra Kd (faiz veya Rf+spread), ardından E/D ile ağırlıklandırıp WACC’e ulaşılır.

3) Uçtan Uca Hesaplama Adımları (Araçla Uyumlu)

Özet akış:
  1. Rf seç → risksiz getiri
  2. Beta seç → direkt β veya βU→βL (E/D ve T ile)
  3. MRP seç → piyasa risk primi
  4. Opsiyonel: CRP (direkt veya CDS→CRP) + SP
  5. Buradan Ke hesaplanır
  6. Kd seç → faiz i veya Rf+spread
  7. T ile Kd(after-tax) hesaplanır
  8. E ve D gir → We/Wd ağırlıkları
  9. WACC = We×Ke + Wd×Kd(after)

Aşağıdaki bölümlerde bu adımların her birini “hangi durumda hangi seçim mantıklı” sorusuna cevap verecek şekilde açıyoruz.

4) Ke (Özsermaye Maliyeti) Nasıl Kurulur?

Araçtaki Ke mantığı, CAPM tabanlıdır ve opsiyonel olarak ülke/şirket primi eklemeye izin verir:

Ke = Rf + β × MRP + CRP + SP Rf = Risksiz getiri (%) β = (çoğunlukla βL) şirketin piyasa riskine duyarlılığı MRP = Piyasa risk primi (Rm - Rf) CRP = Ülke risk primi (opsiyonel) SP = Şirket/ölçek/spesifik risk primi (opsiyonel)
Rf seçimi
Pratikte çoğu çalışmada 10Y devlet tahvili kullanılır (rapor tarihine göre sabitlenir). Önemli olan: aynı para birimi ve aynı “nominal/real” düzlem.
MRP seçimi
MRP, “piyasanın” risksiz faiz üstünde beklenen ek getirisi. Kaynağı (örn. uzun dönem piyasa verisi / akademik / veri sağlayıcı) ve tarih net olmalı.
SP (şirket primi) ne zaman? SP’yi “her durumda otomatik” eklemek doğru değildir. Genellikle küçük ölçek, konsantrasyon, kurumsal riskler gibi CAPM’in yakalamadığı unsurlar için kullanılır. Raporlanacaksa gerekçe şarttır.

5) Beta (β) Nereden Gelir? βU → βL Mantığı

Araç iki yöntem sunar: (i) Beta’yı doğrudan giriniz (genelde halka açık şirketin β’sı gibi), (ii) Sektör seçiniz → βU → βL (halka açık olmayan/emsal yaklaşımı).

5.1 βU nedir?

Unlevered beta (βU), borç etkisinden arındırılmış “işletme riski” betasıdır. Emsal şirketlerin β’sı borç içerdiği için önce arındırılır; sonra hedef sermaye yapısına göre yeniden kaldıraçlanır.

βU = βL / (1 + (1 - T) × (D/E)) βL = βU × (1 + (1 - T) × (D/E))
Araçta olan şey: Siz sektör modu seçtiğinizde βU girersiniz, araç sizin verdiğiniz E, D ve T ile otomatik βL üretir ve CAPM’de bunu kullanır.
D/E oranı neden önemli? Borç arttıkça özsermaye daha “oynak” hale gelir; bu yüzden βL yükselir. Aynı işletme riski (βU) olsa bile, sermaye yapısı farklıysa βL farklı olur.

6) MRP ve CRP: Piyasa/Ülke Risk Primi Nasıl Seçilir?

6.1 MRP (Rm - Rf)

MRP, piyasanın beklenen getirisi ile risksiz getiri arasındaki farktır. Burada amaç “tek doğru sayıyı bulmak” değil; kaynağı belli, tarihi belli ve tutarlı bir varsayım kurmaktır.

6.2 CRP (Country Risk Premium)

Ülke risk primi, “ülke kaynaklı ek risk”i temsil eder. Araçta 3 seçenek var: CRP kullanmayınız, CRP’yi doğrudan giriniz veya CDS (bps) ile CRP türetiniz.

CDS bps → CDS% = CDS(bps) / 100 Pratik türetim: CRP ≈ CDS% × (1 - RR) RR = Recovery Rate (varsayımsal kurtarma oranı)
CDS→CRP pratik bir yaklaşımdır. “Model kuralı” değil, “yaklaşık” bir dönüştürmedir. Raporlanacaksa yöntemi ve RR varsayımını açıkça belirtmek gerekir.

7) Kd (Borç Maliyeti) ve Vergi Kalkanı

Borç maliyeti iki şekilde kurulabilir: (i) “faizi biliyorum” → Kd(pre) = i, (ii) “Rf + spread” → Kd(pre) = Rf + spread. Ardından kurumlar vergisi etkisiyle WACC’e giren borç maliyeti vergi sonrası hesaplanır.

Kd(pre) = i (veya) Rf + Spread Kd(after) = Kd(pre) × (1 - T)
Spread nedir?
Spread, risksiz faiz üstüne eklenen kredi risk primidir (banka marjı, kredi notu, teminat, vade vb.).
Neden after-tax?
Faiz gideri vergi matrahını düşürür. Bu yüzden borç “vergi kalkanı” nedeniyle efektif olarak daha ucuzdur.
Efektif maliyet (masraf/komisyon/sigorta) varsa, “nominal faiz” tek başına yanıltabilir. Mümkünse Kd’yi efektif maliyetle temsil etmek daha sağlıklıdır.

8) Ağırlıklar (E/D) Nasıl Seçilir? Piyasa mı Defter mi?

WACC formülündeki ağırlıklar We ve Wd, özsermaye ve borcun toplam içindeki payıdır. Teoride ideal olan piyasa değerleriyle ağırlıklandırmaktır. Pratikte halka açık olmayan şirketlerde sıklıkla: hedef sermaye yapısı (sektör ortalaması/strateji) veya makul bir varsayım kullanılır.

We = E / (E + D) Wd = D / (E + D)
Araçtaki alanlar: “Özsermaye (E)” ve “Net Borç (D)”. Buraya “bugünkü/planlanan” sermaye yapısını temsil eden değerleri girdiğinizde ağırlıklar otomatik oluşur.
Net borç kavramını netleştirin: genellikle “faizli borçlar - nakit benzerleri” gibi düşünülür. Bazı çalışmalarda brüt borç kullanılır; önemli olan tutarlı olmak ve raporda tanımı yazmaktır.

9) Baştan Sona Mini Örnek (Sayısal)

Aşağıdaki örnek, araçtaki alanlarla birebir uyumludur. Tamamen “gösterim” amaçlıdır.

Varsayımlar Rf = 30,00% MRP = 5,00% β = 1,00 SP = 3,00% CRP = 0,00% (kullanılmıyor) Borç: i = 45,00% Vergi: T = 25,00% E = 200.000.000 TL D = 150.000.000 TL 1) Ke = 30 + 1×5 + 0 + 3 = 38,00% 2) Kd(after) = 45 × (1 - 0,25) = 33,75% 3) We = 200 / (200+150) = 57,14% Wd = 150 / (200+150) = 42,86% 4) WACC = 0,5714×38,00 + 0,4286×33,75 ≈ 36,18%
Yorum: Bu senaryoda şirketin toplam sermayesi için “ortalama maliyet” yaklaşık %36,18. Yani FCFF nakit akışlarını indirgerken (nominal TL çalışıyorsanız) benzer bir iskonto oranı mantığı oluşur.

10) Tutarlılık Kontrolleri (Nominal/Real, Para Birimi, Dönem)

En kritik bölüm: WACC “oran” olduğu için her yerde kullanılabilir gibi görünür ama nominal/real ve para birimi tutarsızlığı şirket değerini dramatik şekilde bozar.
  • Nominal mi real mi? Nakit akışları nominal ise (enflasyon içeriyorsa), WACC de nominal olmalıdır.
  • Para birimi uyumu: TL nakit akışına TL varsayımlar; USD nakit akışına USD varsayımlar (Rf, MRP, CRP, Kd).
  • Dönem uyumu: Yıllık nakit akışına yıllık WACC; aylık nakit akışına aylık iskonto (dönüştürme yapmadan karıştırmayın).
  • Vergi oranı: T, hangi dönemi temsil ediyor? Kalıcı oran mı, geçici mi? (raporda yazın)

11) En Sık Yapılan Hatalar ve Hızlı Teşhis

  • MRP/CRP’yi iki kez saymak: Hem MRP içinde hem CRP ayrı eklemek gibi (tanımı netleştirin).
  • β’yı yanlış kullanmak: βU’yu doğrudan CAPM’e koymak (βU yerine βL gerekir).
  • E/D’yi rastgele seçmek: Ağırlıklar “sonucu” çok oynatır; hedef sermaye yapısı gerekçeli olmalı.
  • Kd’yi sadece nominal faiz sanmak: Komisyon/masraf varsa efektif maliyet bambaşka olabilir.
  • Nominal/real karışıklığı: En yaygın ve en yıkıcı hata.
Hızlı teşhis ipucu: WACC “çok düşük” veya “çok yüksek” çıkıyorsa önce (i) para birimi, (ii) nominal/real, (iii) β ve (iv) Kd tanımlarını kontrol edin.

12) SSS

WACC ile Ke aynı şey mi?

Hayır. Ke sadece özsermaye sahibinin maliyetidir. WACC ise özsermaye + borcun ağırlıklı ortalamasıdır.

CRP her zaman eklenmeli mi?

Hayır. CRP’nin tanımı ve MRP ile ilişkisi net olmalıdır. Bazı yaklaşımlar ülke riskini MRP’ye gömer; bazıları ayrıca ekler. Önemli olan çifte sayım yapmamak ve yöntemi raporda yazmaktır.

Defter değerleriyle ağırlık olur mu?

Teorik olarak piyasa değerleri tercih edilir. Halka açık olmayan şirketlerde pratikte hedef sermaye yapısı / makul varsayım kullanılır. Tutarlılık + gerekçe şarttır.

Kapanış: WACC “tek satırlık formül” gibi görünse de aslında risk fiyatlama ve tutarlılık işidir. Bu rehberi ve aracı birlikte kullanırsanız, hem hesaplama hızlanır hem de varsayımlar “savunulabilir” olur.