Ana Sayfa › Makaleler › Mevduat Faizi Nasıl Hesaplanır?

Mevduat Faizi Nasıl Hesaplanır?

Bu rehber; brüt faiz, stopaj ve net getiri kavramlarını sadeleştirir; vade (gün) ve gün sayısı esası (Actual/365 – Actual/360) farkının sonucu nasıl etkilediğini gösterir. Ayrıca FinansAnalitik’teki Mevduat Faizi Hesaplama aracındaki karşılaştırma modu ve hedef tutar için ters hesap bölümlerini adım adım açıklar.

Güncelleme: 2026-03-17
Kapsam: Brüt/Net • Stopaj • 360/365 • Efektif oran • Karşılaştırma • Ters hesap
Okuma: ~10-15 dk

1) Temel kavramlar: Brüt faiz, stopaj, net faiz, vade sonu tutar

Mevduat getirisi konuşurken aslında 4 temel sayıyı takip ederiz:

Brüt Faiz

Faiz geliri
Faiz (toplam)

Vade boyunca oluşan faiz tutarıdır. Vergi kesintisi öncesi değerdir.

Stopaj

Vergi kesintisi
Brüt × Oran

Brüt faiz üzerinden uygulanan vergi kesintisidir. Oran ürün/mevzuata göre değişebilir.

Net Faiz & Net Toplam

Cebe giren
Net = Brüt − Stopaj

Net faiz fiili getiridir. Vade sonu net toplam = anapara + net faiz.

Kısa özet

Brüt faiz “faiz geliri”, stopaj “kesinti”, net faiz “kazanç”, vade sonu net toplam ise “anapara + kazanç”tır.

2) Mevduat faizi hesaplama formülü (basit faiz yaklaşımı)

FinansAnalitik’teki araç, kullanıcıların kolay anlaşılması için mevduat getirisini basit faiz varsayımıyla hesaplar. (Bankalarda ürün bazında tahakkuk yöntemi değişebileceği için sonuçlar bilgilendirme niteliğindedir.)

Formül (genel)
Brüt Faiz = Anapara × (Yıllık Faiz Oranı / 100) × (Vade Gün / Gün Esası) Stopaj = Brüt Faiz × (Stopaj Oranı / 100) Net Faiz = Brüt Faiz − Stopaj Net Toplam (Vade Sonu) = Anapara + Net Faiz

Buradaki Gün Esası genellikle 365 veya bazı ürünlerde 360 olabilir. Araçta “Actual/365” ve “Actual/360” seçimi bu nedenle bulunur.

2.1) Bu formül hangi soruları cevaplar?

  • “100.000 TL’yi 32 gün %45 ile bağlarsam net ne kazanırım?”
  • Stopajı hesaba katınca vade sonu net toplam kaç TL olur?
  • 360 gün esası ile 365 gün esası arasında fark oluşur mu?
  • Aynı anapara & vadede 3 farklı faiz oranını kıyaslayınca hangisi avantajlı?

3) Gün sayısı esası (Actual/365 – Actual/360) farkı

“Gün sayısı esası”, yıllık faiz oranını günlük faize çevirirken kullanılan paydadır. Bazı mevduat ürünleri 365 gün üzerinden, bazıları 360 gün üzerinden hesap yapabilir.

Kavram Actual/365 Actual/360 Pratik yorum
Payda 365 360 Payda küçüldükçe (360) aynı yıllık oran için günlük faiz biraz artar.
Günlük oran Oran/365 Oran/360 360 seçeneğinde vade faizi (çok az) daha yüksek çıkar.
Ne zaman önemli? Standart Ürün bazlı Vade uzadıkça (örn. 365 gün) fark daha görünür olur.
Mini uyarı

Bankanız hangi esası kullanıyorsa, aracı da aynı şekilde seçmeniz daha tutarlı sonuç verir. Emin değilseniz iki seçeneği de deneyip farkı görün: “360 mı, 365 mi?” tartışması bir anda somutlaşır 🙂

4) Efektif yıllık oran (brüt/net) ne demek?

Mevduat faizinde sık yapılan bir hata şudur: “%45 yıllık” denir ama siz 32 gün bağladığınız için elde edeceğiniz getiri yıllığa çevrilmeden “benim reel oranım kaç?” sorusu havada kalır. Bu yüzden araçta Efektif yıllık oran (Brüt) ve Efektif yıllık oran (Net) alanları yer alır.

Yorumlama
  • Efektif Brüt: Vergi öncesi getiriyi yıllığa yakınlaştıran bir göstergedir.
  • Efektif Net: Stopaj sonrası “cebe giren” getirinin yıllığa yakınlaştırılmış halidir.
  • Bu değerler bir “yaklaşık yıllıklaştırma”dır; ürün koşulları ve tahakkuk yöntemi farklı olabilir.

4.1) Neden “net efektif” daha kritiktir?

Çünkü yatırımcı için asıl önemli olan “etikette yazan oran” değil, kesintiler sonrası net getiridir. Aynı faiz oranı, farklı stopaj oranlarıyla farklı net sonuç doğurabilir.

5) Örnek hesap (adım adım)

Aşağıdaki örnek, mantığı oturtmak için tasarlanmıştır. (Rakamlar tamamen örnek amaçlıdır.)

Örnek senaryo
  • Anapara: 100.000 TL
  • Yıllık faiz oranı: %45
  • Vade: 32 gün
  • Stopaj: %5
  • Gün esası: 365
1) Brüt Faiz = 100.000 × 0,45 × (32 / 365) 2) Stopaj = Brüt Faiz × 0,05 3) Net Faiz = Brüt Faiz − Stopaj 4) Net Toplam = 100.000 + Net Faiz

Bu adımların aynısını FinansAnalitik aracına girerseniz; sonuçları tablo, grafik ve Excel (XLSX) çıktısı ile görürsünüz.

5.1) Araçtaki çıktı alanları ne anlatır?

  • Brüt faiz getirisi: Vade boyunca oluşan faiz (vergi öncesi)
  • Stopaj: Brüt faiz üzerinden kesinti
  • Net faiz getirisi: Brüt − stopaj
  • Vade sonu net toplam: Anapara + net faiz
  • Nominal günlük oran / 30 gün karşılık: Oranı günlük/aylık kaba bir karşılaştırma için türetir

6) Karşılaştırma modu: Aynı anapara ve vadede 3 farklı oranı kıyaslamak

Aracın en pratik özelliklerinden biri Karşılaştırma Modudur: aynı anapara ve vade için 3 farklı faiz oranını girip, her senaryoda net faiz ve vade sonu net toplamı yan yana görürsünüz.

Ne işe yarar?
  • Banka A “%X”, Banka B “%Y” teklif etti: “Hangisi daha iyi?” sorusunu tek tabloda cevaplar.
  • Stopaj ve gün esası sabit kalırken, yalnızca oran değiştiğinde net farkı netleştirir.
  • “En yüksek net toplam” hangi orandaysa, o senaryo daha avantajlıdır.

6.1) Karşılaştırma tablosunu doğru okumak

Karşılaştırma tablosunda özellikle şu iki sütun “karar anı”nda önemlidir: Net Faiz ve Net Toplam. Çünkü biri sadece kazancı, diğeri “vade sonunda elinizde olacak toplamı” gösterir.

7) Ters hesap: Hedef net faiz / hedef net toplam için gerekli anapara

Bazı durumlarda soru tersine döner: “Ben vade sonunda şu kadar net kazanmak istiyorum, kaç TL bağlamalıyım?” Araçtaki Ters Hesap bölümü bu amaçla vardır.

İki hedef türü
  • Hedef Net Faiz Getirisi (TL): “Sadece kazancım şu olsun.”
  • Hedef Vade Sonu Net Toplam (TL): “Anapara + kazanç toplamım şu olsun.”

Hedef “Net Toplam” seçildiğinde, hedef tutarın içinde anapara da yer aldığı için sonuç farklı çıkar.

7.1) Mantık (basit anlatım)

Ters hesap aslında şunu yapar: yukarıdaki faiz/stopaj/vade parametrelerine göre “anapara” değişkenini çözer. Yani hedefe ulaşmak için gereken “başlangıç parasını” bulur.

8) Pratik ipuçları ve sık yapılan hatalar

Hata Sonuç Çözüm
Vade gününü yanlış girmek (32 yerine 92) Faiz bambaşka çıkar Bankanın vadeyi gün bazında teyit edin (32/46/55/92/181/365).
Stopajı “anaparaya” uygulamak Kesinti abartılır / yanlış olur Stopaj brüt faiz üzerinden hesaplanır.
360/365 esasını karıştırmak Küçük ama can sıkıcı fark Emin değilseniz iki seçeneği de deneyin; bankanızın esasıyla eşleyin.
“Efektif yıllık”ı etiket oran sanmak Yanlış kıyas Efektif oran, vade getirisinin yıllığa yaklaştırılmış yorumudur; araç “yaklaşık” verir.
Net faiz yerine net toplamı karşılaştırmak/karıştırmak Karar hatası Karşılaştırmada asıl kriteri belirleyin: “kazanç mı, vade sonu toplam mı?”
Hızlı kontrol listesi
  • Anapara doğru mu? (Örn: 100000 / 100.000)
  • Oran yıllık mı? (aylık/günlük oranı yıllık sanmayın)
  • Vade gün cinsinden doğru mu?
  • Stopaj oranı güncel mi?
  • Gün esası bankanızla aynı mı?

9) Sık sorulan sorular (SSS)

Mevduat ürünlerinde tahakkuk ve yeniden yatırıma dönüş (faizin faize eklenmesi) ürün koşullarına göre değişebilir. FinansAnalitik aracı, pratik ve anlaşılır bir yaklaşım olarak basit faiz varsayımıyla hesap yapar. Banka bazında farklı yöntemler görülebileceği için sonucu “bilgilendirme” olarak değerlendirin.
Hayır. Stopaj oranı mevzuat ve ürün türüne göre değişebilir. Araçtaki stopaj alanı bu nedenle düzenlenebilir yapıdadır. En doğru kıyas için bankanızın/ürünün güncel oranını kullanın.
Net faiz, stopaj sonrası kazancınızdır. Net toplam ise anapara + net faiz olup, vade sonunda hesabınızda oluşacak toplam tutarı ifade eder.
Yıllık oranı güne bölerken payda küçülür (360), günlük oran biraz artar. Bu da aynı anapara/oran/vade için vade faizi hesaplamasında küçük bir artış yaratır.
“Birikim tablosu”, vade boyunca (ör. 30 günlük adımlarla) net toplamın nasıl ilerleyebileceğini tahmini olarak sunar. Grafikler ise net toplamın zaman içindeki seyrini ve vade sonunda brüt/stopaj/net ayrımını görselleştirir.
Bir soru daha mı var?

Sitedeki aracı açıp kendi senaryonuzu deneyin: çoğu soru, “tek tıkla” tablo/grafik görünce kendiliğinden çözülüyor 🙂

10) Sonuç: Mevduat getirisini “net” ve “karşılaştırmalı” görün

Mevduat faizi hesabında en sağlıklı yaklaşım; brüt yerine net sonuçlara odaklanmak, stopaj ve 360/365 varsayımını doğru seçmek ve mümkünse teklifleri aynı koşullarda yan yana kıyaslamaktır.

Mevduat Faizi Hesaplama aracında: brüt/net, stopaj, 360/365, 3 oran karşılaştırma, hedef tutar için ters hesap + tablo/grafik/Excel çıktısı tek ekranda.
Uyarı: Banka ürünleri ve tahakkuk yöntemleri farklılık gösterebilir. Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır.
Aracı Aç → Diğer Makaleler