Ana Sayfa / Yazılar / Tersane Değerlemesi
Gemi Bakım ve Tersane Şirketi ile Tersane Markası Nasıl Değerlenir?

“Tersanemi satmak istiyorum”, “gemi bakım şirketimize yeni ortak alacağız” veya “tersane markamızın değeri ne kadar?” sorularının yanıtı yalnızca havuz ve makine fiyatlarından ibaret değildir. Proje kârlılığı, müşteri avansları, kıyı kullanım hakları ve sürdürülebilir nakit akışı birlikte incelenmelidir.
Tersane şirketinizin piyasa değerini öğrenin
Şirket satışı, ortaklık, yatırım ve marka değerleme ihtiyaçlarınız için profesyonel teklif alın.
1. Değerlemenin kapsamı ve iş modeli
Gemi inşa, gemi bakım-onarım, dönüşüm, yat üretimi ve marina hizmetleri aynı iş modeli değildir. Tersanenin sahip olduğu işletme, marka, kıyı tesisi kullanım hakları ve varsa gayrimenkuller ayrı tanımlanır. Değerleme tarihi ve piyasa değeri standardı netleştirilir.
2. Havuz, kızak ve rıhtım kapasitesi
Kuru havuz boyutları, yüzer havuz kaldırma kapasitesi, rıhtım uzunluğu, vinçler, kapalı atölyeler ve gemi kabul sınırlamaları incelenir. Teorik kapasite ile fiilen satılabilir bakım günü farklıdır; mevsimsellik ve planlı bakım duruşları hesaba katılır.
| Operasyonel gösterge | Değerleme etkisi |
|---|---|
| Havuz doluluk oranı | Gelir kapasitesi ve sabit maliyet dağılımı |
| Proje başına brüt marj | İş kârlılığı ve risk |
| Ortalama bakım süresi | Yıllık iş kabul kapasitesi |
3. Gemi bakım ve onarım gelirleri
Havuzlama, boya, çelik yenileme, mekanik bakım, elektrik, borulama ve klas işleri ayrı gelir-maliyet grupları olarak izlenir. İş emri bazında gerçekleşen brüt marj, taşeron payı, işçilik saati ve gecikme maliyetleri değerlendirilir.
4. Yeni gemi ve yat inşa projeleri
Yeni inşa ve yat projelerinde teslim takvimi, tasarım değişiklikleri, sözleşme fiyatı, maliyet artış hükümleri, garanti süresi ve iş tamamlama yüzdesi incelenir. Yalnızca imzalı sipariş toplamını şirket değerine doğrudan eklemek doğru değildir.
5. Sipariş portföyü ve sözleşme riski
Backlog, iptal hükümleri, fiyat revizyonu, teslim cezaları, performans teminatları ve müşterinin kredi riski açısından analiz edilir. Tahmini tamamlanma maliyetleriyle kârlılık doğrulanır; ihtilaflı hakedişler ayrı ele alınır.
6. Müşteri avansları ve proje nakit akışı
Proje başlangıcında alınan avanslar işletmenin finansman ihtiyacını azaltabilir; ancak gelecekte teslim yükümlülüğü doğurur. Hakedişler, teminat mektupları, retansiyonlar ve avans mahsupları projeksiyonda zamanlamasına uygun modellenmelidir.
7. Döviz gelirleri, ithal girdiler ve kur riski
İhracat sözleşmeleri çoğunlukla yabancı para cinsinden olabilir; sac, ekipman, motor ve ithal sistem maliyetleri de dövize duyarlıdır. Sözleşme para birimi, doğal korunma, kur farkları ve vadeli işlemler ayrı değerlendirilir.
8. Kıyı tesisi kullanım hakları ve izinler
Tersanenin arsa mülkiyeti, kiralama, tahsis, irtifak veya kullanım izni durumu sözleşme bazında incelenir. Hakların süresi, devri, uzatılması, yatırım yükümlülükleri ve ilgili kamu onayları önemlidir. Ruhsat ve kullanım hakkı otomatik olarak süresiz veya serbestçe devredilebilir varsayılmaz.
9. İşçilik, taşeronlar ve operasyonel verimlilik
Kaynakçı, mühendis ve uzman ekiplerin sürekliliği; taşeron bağımlılığı; iş güvenliği kayıtları; yeniden işleme oranları ve proje başına adam-saat izlenir. Kilit personele bağımlılık ve iş kazası riski değerlemeye yansıtılır.
10. CAPEX, amortisman ve işletme sermayesi
Havuz bakımı, vinç, boya tesisi, atölye ve çevre yatırımları bakım CAPEX’i ile büyüme CAPEX’i olarak ayrılır. Çelik ve ekipman stokları, hakediş alacakları, ticari borçlar ve avanslar işletme sermayesi projeksiyonunda birlikte değerlendirilir.
11. İNA yöntemiyle şirket değerlemesi
Her iş kolu için sözleşme ve kapasite temelli gelir tahmini yapılır. Faaliyet kârı, vergi, amortisman, yatırım harcamaları ve net işletme sermayesi değişimiyle firmaya serbest nakit akışı (FCFF) hesaplanır. Nakit akışları uygun WACC ile iskonto edilir; finansal borç ve nakit köprüsüyle piyasa değeri belirlenir.
12. Net Aktif Değer ve emsal şirketler
Net Aktif Değer yönteminde şirkete ait makine, havuz ve diğer varlıklar ile borçlar gerçeğe uygun değer açısından incelenir. Kıyı alanında yalnızca kullanım hakkı varsa mülkiyet varmış gibi değerleme yapılmaz. EV/FAVÖK emsalleri bakım, yeni inşa ve yat segmenti farkları gözetilerek kontrol amaçlı kullanılır.
13. Tersane markasının ayrı değerlemesi
Tersane markası uluslararası müşteri güveni, tekrar sipariş, fiyat primi ve kalite algısıyla ekonomik fayda sağlayabilir. Lisans bedelinden kurtulma yaklaşımında markaya atfedilebilir gelir ve savunulabilir royalti oranı kullanılır. Marka; teknik know-how, klas sertifikaları, müşteri sözleşmeleri ve kıyı tesisi haklarından ayrıştırılır. Şirket İNA değerine mükerrer eklenmez.
14. Varsayımsal değerleme örneği
Tamamen örnek olarak yıllık 240 milyon TL hasılatı ve %18 FAVÖK marjı olan bir tersanenin FAVÖK’ü 43,2 milyon TL olur. Fakat 20 milyon TL yıllık bakım ve yenileme CAPEX’i, proje avanslarının çözülmesi, vergiler ve borçlar piyasa değerini önemli ölçüde etkiler. Bu veriler gerçek bir piyasa çarpanı veya değerleme sonucu değildir.
| Varsayımsal gösterge | Tutar |
|---|---|
| Yıllık hasılat | 240.000.000 TL |
| FAVÖK marjı | %18 |
| FAVÖK | 43.200.000 TL |
| Yıllık CAPEX | 20.000.000 TL |
15. Riskler ve duyarlılık analizi
Havuz doluluğu, teslim gecikmesi, kur, çelik fiyatı, işçilik maliyeti, çevre uyumu, garanti talepleri, büyük müşteriye bağımlılık ve kullanım hakkı bitiş tarihi için senaryolar oluşturulur. Terminal değer, sözleşme süreleri ve uzun dönem CAPEX ile tutarlı olmalıdır.
16. Gerekli belgeler ve değerleme raporu süreci
Son üç ila beş yıllık mali tablolar, iş kolu bazında kârlılık, sipariş ve proje listesi, hakedişler, müşteri avansları, tersane kullanım hakkı belgeleri, makine ve havuz envanteri, CAPEX planı, finansman ve teminat sözleşmeleri, marka tescilleri ve dava/garanti bilgileri talep edilir. Şirket satışı, ortaklık veya hisse devri için kapsam ve rapor standardı önceden belirlenir.
Sık Sorulan Sorular
Tersanenin değeri sadece havuz ve makinelerinden mi oluşur?
Hayır. Sipariş portföyünün kârlılığı, nakit akışı, müşteri ilişkileri, kullanım hakları ve finansal borçlar da belirleyicidir.
Müşteri avansları şirket değerini artırır mı?
Avanslar kısa vadeli finansman avantajı sağlayabilir; ancak henüz yerine getirilmemiş teslim yükümlülükleri dikkate alınmalıdır.
Tersanenin bulunduğu kıyı arazisi şirkete ait değilse ne olur?
Mülkiyet değil, sözleşmeyle sağlanan kullanım hakkı ve bunun süresi ile kısıtları dikkate alınır.
Tersane markasının değeri şirket değerine eklenebilir mi?
Şirket nakit akışları markanın katkısını içeriyorsa ayrıca eklemek mükerrer değerleme oluşturabilir.
Tersane değerleme raporu için hangi belgeler gerekir?
Finansal tablolar, proje bazında kârlılık, sözleşmeler, avanslar, kapasite, kullanım hakları, yatırımlar, borçlar ve marka belgeleri gerekir.
Şirket veya marka değerleme raporuna mı ihtiyacınız var?
Tersanenizin faaliyet alanını ve değerleme amacınızı paylaşın, çalışmanın kapsamını birlikte belirleyelim.
Görüşme ve Teklif Talep Et